Op zijn eh haar eigen tempo

Het WK voetbal is in volle gang en Nederland doet niet mee. Dat is natuurlijk een open deur maar ik denk wel dat het een van de redenen is dat de discussie over vrouwelijke voetbalcommentatoren en analytici nu volop in de media is. Als vrouwelijke commentator wordt mijn mening vaak gevraagd.

We kunnen ons druk maken om het feit dat een vrouwelijke commentator een zeldzaamheid is in Nederland in 2018 maar we kunnen ook blij zijn dat de discussie momentum begint te krijgen. Ik ben echter van mening dat we deze beweging niet krampachtig moeten proberen te helpen. Hadden we vijf jaar geleden gedacht dat er miljoenen mensen naar vrouwenvoetbal zouden kijken? Nee. Het evolueert. Het evolueert langzaam maar het beweegt voorwaarts.

Ik begon in 2012 als wielercommentator bij Eurosport. Momenteel werken er bij ons drie lead commentatoren op tennis – Kristie Boogert, Sabine Appelmans en Mariëtte Pakker en hebben we verschillende vrouwelijke experts zoals Inge Dekker (zwemmen), Haya Leenards (kunstrijden), Nicolien Sauerbreij (ski/snowboard) en Iris Slappendel (wielrennen). Bij de NOS is Marcella Mesker al jaren de vaste tenniscommentator. Dit zijn overigens allemaal vrouwen die uit de sport zelf komen. Ik kom niet uit de sport. Ik was en ben een liefhebber van wielrennen en kreeg een kans om dit werk te gaan doen.

Toen Danny Nelissen me in mei 2011 belde voor een opdracht om artikelen te schrijven voor een website, hoorde hij iets in mij. Hij liet me een test doen als nieuwslezer bij Eurosport en gaf me een kans. Toen Danny in 2012 de zender verliet, kreeg ik weer een kans. Ik had geluk op de juiste plek op het juiste moment te zijn.

Ik ben geen activist of feminist. Als er voor een functie tien mannen beter zijn, moet de keuze vallen op een van de mannen. Dit geldt voor het bedrijfsleven, de politiek en de media. Ik zou als vrouw het verschrikkelijk vinden om daar als ‘token woman’ neergezet te zijn, als bewijs van progressief beleid van een bedrijf of gruwel een vrouwenquotum. Ik suggereer overigens niet dat ik beter ben dan die tien mannen. Er zijn in Nederland mannen en vrouwen die beter zijn dan ik maar niet op de juiste plek waren op het juiste moment. Naast kunde is geluk en netwerk een belangrijke factor.

De hele discussie is begonnen met een Duitse voetbalcommentator die veel kritiek kreeg. Bij mannen is kritiek vaak uitsluitend inhoudelijk van aard. Bij vrouwen wordt er vaker op de man eh vrouw zelf gespeeld. Bij vrouwen gaat het aantoonbaar vaker over het uiterlijk, de kleding en de stem dan bij mannen het geval is. Het is in Nederland een feit dat in veel functies vrouwen net even een stapje meer moeten doen voor erkenning en acceptatie dan mannen. Veel vrouwen steken hun vinger niet op als er iets gevraagd wordt: veel vrouwen kiezen voor de luwte, voor de ondersteuning en de achtergrond. Gegeneraliseerd: vrouwen geloven vaker dat ze iets niet kunnen terwijl mannen vaker zeggen: ja hoor dat kan ik wel.

Marijn de Vries – overigens in het verleden bij de NOS als analist tijdens de Tour actief – had ooit eens een mooie anekdote over de wielerclinics die ze geeft. Mannen zeggen bijna altijd meteen “ja dat kan ik” en een deel is halverwege de klim volledig ontploft en bijna alle vrouwen zeggen “nee maar dat kan ik niet hoor” en halen het allemaal tot de top op hun eigen tempo. (https://www.trouw.nl/home/waaierrijden-op-de-apenrots~ae6b6547/)

Ik heb ook bakken met kritiek gehad. Van “ga alsjeblieft Koffietijd presenteren” tot bedreigingen als “we zoeken die trut wel eens op bij Eurosport” tot opmerkingen over mijn uiterlijk, gewicht en natuurlijk stem. Natuurlijk werd er ook gesuggereerd dat ik horizontaal deze positie had verkregen.

Ik houd niet van Marco Borsato dus als mensen mijn stem vervelend vinden, is dat smaak en over smaak valt niet te twisten. Echter, opmerkingen als “ik kan niet naar een vrouw luisteren bij wielrennen” is cultuur en gewenning en geen smaak. Die cultuur verandert want de kritiek die ik nu nog krijg is maar een fractie van wat ik kreeg toen ik begon en de eerste vrouwelijke wielercommentator werd. Mensen zijn aan me gewend.

Kritiek is ook niet slecht mits het opbouwend is. Opbouwende kritiek mag je me altijd geven (mail me of bel me gewoon – ik bijt niet) want daar word ik beter van.

In het begin was ik echt niet goed. Ik ben de eerste die dat toegeeft. Ik gaf veel te veel informatie, had geen oog voor de persoon naast me en was vooral bezig met mezelf te profileren en te bewijzen uit onzekerheid. Ik ben zekerder geworden en door kritiek ben ik beter gaan doseren en is mijn commentaar er nu vooral op gericht het beste uit de ex-renner/renster naast me te halen en de uitzending gestructureerd naar de finish te leiden.

Er is geen opleiding tot commentator. Na de kans die Eurosport me gaf was het trial en error en vooral luisteren naar opbouwende kritiek. Kritiek was en is echter vaak zwart-wit: of ik was/ben geweldig of ik was/ben verschrikkelijk – kort gezegd prijzen of schelden. Natuurlijk is het eerste fijn om te horen en doet het tweede pijn (ik ben ook gewoon een mens) maar ik beide gevallen heb je er weinig aan als het gaat om leren en verbeteren. Mensen die je eerlijk, zonder bijbedoelingen en opbouwend willen helpen, zijn zeldzaam maar onmisbaar. Gelukkig heb ik er een paar in mijn leven en daar ben ik dankbaar voor. De schreeuwers negeer ik.

Er komen echt wel meer vrouwen in de sportjournalistiek: ook in het voetbal maar laten we het nu niet krampachtig forceren omdat het moet. Ik geloof dat Nederland nog niet klaar is voor een vrouwelijke voetbalcommentator. Helène Hendriks, Barbara Barend. Renate Verhoofstad, Diana Kuip zijn er al en worden als analist, journalist of presentator gewaardeerd. Achter de schermen werken veel capabele vrouwen. Ik geloof echter wel dat voetbalcommentator de laatste horde is en dat Nederland er eerlijk gezegd nog niet aan toe is. Dus laten we eerst eens beginnen met andere sporten en dan rustig met deze beweging meebewegen.

Voor mij is het mooiste compliment dat jonge meiden me als rolmodel zien, dat ze nu zien dat dit werk voor hen ook mogelijk is. Van deze generatie meiden komen er echt wel een paar die sportcommentator zullen worden maar alles op zijn eigen tijd en zijn eh haar eigen moment.

One Response to “Op zijn eh haar eigen tempo”

Leave a Reply

XHTML: You can use these tags: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>